1. การนำเสนอและแบ่งปันข้อมูลสารสนเทศ
การจัดเรียงข้อมูลที่ได้รวบรวมมาให้อยู่ในรูปแบบที่เป็นระเบียบ เพื่อให้ผู้รับสารสามารถเข้าใจ เปรียบเทียบ และนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างถูกต้อง
1. อย่างไม่เป็นแบบแผน (Informal)
การสื่อสารในลักษณะที่ไม่เป็นทางการ มักใช้ภาษาพูดหรือรูปแบบที่เข้าใจง่าย เหมาะสำหรับการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหรือสถานการณ์ที่ผ่อนคลาย
2. อย่างเป็นแบบแผน (Formal)
การสื่อสารที่เป็นทางการ มีโครงสร้างชัดเจน ใช้ภาษาทางวิชาการ และมักใช้สื่อประกอบ (เช่น สไลด์) เพื่อให้มีความน่าเชื่อถือ
1. ข้อมูลตัวเลข
ข้อมูลที่นำไปคำนวณหรือวิเคราะห์ได้ เช่น คะแนนสอบ, ส่วนสูงและน้ำหนัก
2. ข้อมูลตัวอักขระ
ตัวอักษรหรือข้อความที่ไม่เน้นการคำนวณ เช่น ชื่อ-นามสกุล, พจนานุกรม
3. ข้อมูลกราฟิก
รูปภาพหรือสัญลักษณ์ เพื่อให้เข้าใจง่าย เช่น ภาพถ่าย, ภาพวาด, แผนที่
4. ข้อมูลเสียง
เสียงพูดหรือเสียงอื่นๆ ที่บันทึกผ่านอุปกรณ์ เช่น เสียงสัมภาษณ์, เสียงดนตรี
5. ข้อมูลวิดีโอ
ภาพเคลื่อนไหวพร้อมเสียงประกอบ ช่วยให้เห็นภาพรวมและเข้าใจลำดับเหตุการณ์ได้อย่างชัดเจน
- 1. การแบ่งปันข้อมูล (Data Sharing): แชร์ข้อมูลดิบ (Raw Data) หรือไฟล์เบื้องต้น เพื่อให้นำไปวิเคราะห์ต่อ
- 2. การแบ่งปันข่าวสาร (News Sharing): กระจายข้อมูลเหตุการณ์หรือประกาศแจ้งเตือนใหม่ๆ
- 3. การแบ่งปันความรู้ (Knowledge Sharing): ถ่ายทอดทักษะ ประสบการณ์ หรือบทเรียน
- 4. การแบ่งปันความคิด (Idea Sharing): แลกเปลี่ยนมุมมองหรือระดมสมอง (Brainstorming)
- 5. การแบ่งปันสารสนเทศ (Information Sharing): ส่งต่อข้อมูลที่ผ่านการประมวลผลและจัดรูปแบบแล้ว เช่น อินโฟกราฟิก
2. การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศนำเสนอและแบ่งปันข้อมูล
การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม จะช่วยให้ข้อมูลชัดเจน เข้าใจง่าย และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปัจจุบันมี 3 รูปแบบหลัก ดังนี้
2.1 บล็อก (Blog)
ย่อมาจาก Web-log หมายถึง เว็บไซต์ที่ใช้เผยแพร่ข้อมูลหรือความคิดเห็นส่วนตัว สามารถอัปเดตได้อย่างต่อเนื่อง
- ซอฟต์แวร์ที่ใช้: WordPress, Joomla, Drupal (มักพัฒนาด้วย PHP/MySQL)
- ผู้ให้บริการบล็อก: Blogger, WordPress, MySpace
แนวคิดและวิธีการเขียนบทความ 10 ขั้นตอน:
- กำหนดเป้าหมาย/วัตถุประสงค์
- ค้นหาข้อมูลก่อนลงมือเขียน
- ตั้งชื่อหัวข้อให้น่าสนใจ
- กำหนดเค้าโครงบทความ
- การเขียนบทนำ
- กำหนดขนาดบทความ
- เรียนรู้คำพื้นฐานโครงสร้างเว็บ
- ตกแต่งบทความให้น่าอ่าน
- รู้จักโฆษณาเผยแพร่
- เขียนอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ
เปรียบเทียบ บล็อก กับ เว็บไซต์
| ความแตกต่าง |
บล็อก (Blog) |
เว็บไซต์ (Website) |
| เนื้อหาและภาษา |
ไม่เป็นทางการ เน้นแสดงความเห็นและประสบการณ์ส่วนตัว |
ทางการ เน้นให้ข้อมูล ข่าวสาร หรือบริการขององค์กร |
| ความเป็นปัจจุบัน |
อัปเดตสม่ำเสมอ ตอบสนองเหตุการณ์ปัจจุบัน |
ข้อมูลคงที่ เปลี่ยนแปลงไม่บ่อย มักใช้เป็นแหล่งอ้างอิงถาวร |
| หน้าที่หลัก |
ถ่ายทอดแนวคิดและมุมมองส่วนบุคคล |
ให้ข้อมูลผลิตภัณฑ์ บริการ หรือกิจกรรมขององค์กร |
| ด้านเทคนิค |
สร้างและจัดการง่าย ไม่ต้องใช้ความรู้เชิงเทคนิคมาก |
ต้องอาศัยความรู้ด้านเทคโนโลยีและการเขียนโปรแกรม |
2.2 สตรีมมิง (Streaming)
กระบวนการถ่ายทอดข้อมูลมัลติมีเดียผ่านอินเทอร์เน็ตอย่างต่อเนื่อง ผู้ใช้สามารถรับชมได้ทันทีโดยไม่ต้องดาวน์โหลดจนเสร็จ เช่น การไลฟ์ขายสินค้าออนไลน์, รับชมภาพยนตร์ออนไลน์ (Netflix)
2.3 อินโฟกราฟิก (Infographic)
การนำเสนอข้อมูลหรือความรู้ผ่านรูปภาพ แผนภูมิ และข้อความอย่างสั้นๆ เพื่อให้เข้าใจง่าย เห็นภาพรวมชัดเจน มีหลักการออกแบบ 4 ขั้นตอน:
- เตรียมข้อมูล: กำหนดวัตถุประสงค์และเลือกข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ
- วางแผนนำเสนอ: จัดลำดับเนื้อหาให้กระชับและเข้าใจง่าย
- ลงมือออกแบบ: เลือกใช้ภาพ สี และฟอนต์ที่เหมาะสม ดึงดูดความสนใจ
- ปรับปรุงผลงาน: ตรวจสอบความถูกต้องและแก้ไขให้สมบูรณ์ก่อนเผยแพร่
3. การนำเสนอและแบ่งปันข้อมูลอย่างปลอดภัย
การนำเสนอและแบ่งปันข้อมูลควรทำด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะข้อมูลส่วนบุคคล ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล และไม่ละเมิดสิทธิผู้อื่น
ความเป็นส่วนตัว (Privacy)
สิทธิของบุคคลในการควบคุมข้อมูลเกี่ยวกับตนเอง โดยไม่ให้ผู้อื่นเข้าถึงหรือเปิดเผยโดยไม่ได้รับอนุญาต ได้รับการคุ้มครองตาม กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA - Personal Data Protection Act)
ข้อมูลส่วนบุคคล (Personal Data)
ข้อมูลที่สามารถใช้ระบุตัวบุคคลได้ทั้งทางตรงและทางอ้อม แบ่งเป็น 2 ประเภท:
- ข้อมูลส่วนบุคคลทั่วไป: เช่น ชื่อ-นามสกุล, ที่อยู่, หมายเลขโทรศัพท์, อีเมล, เลขประจำตัวประชาชน
- ข้อมูลส่วนบุคคลที่อ่อนไหว (Sensitive Data): เช่น ความเชื่อทางศาสนา, ข้อมูลสุขภาพ, ประวัติอาชญากรรม, ข้อมูลทางพันธุกรรม (หากถูกเปิดเผยอาจส่งผลกระทบร้ายแรงหรือนำไปสู่การเลือกปฏิบัติได้)
จริยธรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
-
ลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา: การใช้งานสื่อภาพ/เสียงอย่างถูกต้อง รู้จัก Creative Commons (CC) และการอ้างอิงแหล่งที่มา
-
รอยเท้าดิจิทัล (Digital Footprint): ตระหนักว่าข้อมูลที่แชร์จะคงอยู่ตลอดไปและอาจส่งผลกระทบในอนาคต
-
การรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy): ตรวจสอบข้อเท็จจริง (Fact-check) เสมอก่อนทำการแชร์หรือแบ่งปันข้อมูล